Ғарыштан көріне ме – Ұлы Қытай қорғаны туралы аңыздар

Ғарыштан көріне ме – Ұлы Қытай қорғаны туралы аңыздар

14.09.2021 Выкл.

Ұлы Қытай қорғаны – әлемдегі  әйгілі көне жәдігер және жыл сайын бүкіл әлемнен миллиондаған туристер келетін орын. Қытайдың солтүстігіне созылған алып бекініс инженерлік идеялардың жеңісі болып табылады. Қабырғаның бастапқы мақсаты Қытай аумағын көшпелі тайпалардан қорғау болды, сонымен қатар шекарадағы тәртіпті сақтау үшін Ұлы Жібек жолының бойындағы кеден қоймасы ретінде пайдаланылды.

Қабырғаның құрылысы екі мың жылдан астам уақытты алды, сондықтан ол қызықты тарихқа бай. Қытай халқының 70 пайызы Шин әулеті тұсында жүргізілген алғашқы құрылыс жұмыстарына қатысқан.

Ол біртұтас емес

“Ұлы Қытай қорғаны” атауының өзі біздің қиялдағы үздіксіз қабырға сызығын білдіреді, бірақ олай емес. Шын мәнінде, ажырамас ескерткіш ретінде әйгілі ғимарат – әр түрлі әулеттер салған бекіністер жүйесі. Бұл қабырғалардың көпшілігі бір -біріне параллель. Сондай -ақ, бұл бекіністердің барлығына нақты қабырғалар кірмейді. Арықтар мен өзендер, жоталар сияқты табиғи тосқауылдар да объектінің бір бөлігі болып саналады.

Қазір туристер баратын қабырға, салыстырмалы түрде кеш салынған

Қабырғаның құрылысы біздің эрамызға дейінгі VII ғасырда басталды және оны ежелгі Қытай аумағында әр түрлі мемлекеттер жүргізді. Қытайдың бірінші императоры Син Шицуанди біздің заманымыздан бұрынғы ІІІ ғасырда билік құрған кезде ғимараттардың бөліктерін жинай бастады. Алайда, бастапқыда салынған қабырғалардың барлығы дерлік уақыт өте келе жойылған. Қабырғаның 21 196 мильдің жартысына жуығын Мин әулеті салған. Билеушілер 1368-1644 жылдары көшпелі моңғол тайпаларының солтүстіктен шапқыншылығына жол бермеу үшін бекіністер салды.

Ресми түсініктеме бойынша, Мин әулеті 8850 миль қашықтықта берік бекініс тұрғызған, оның 6259 мильінде нағыз қабырға бар. Бұл аймақ бүгінде ең көп келетін жерлердің бірі. Бадалин, Мутианю және Цзиньшанлинг-Пекин маңында жақсы сақталған жерлер, олар жыл сайын миллиондаған туристерді тартады, ал Бадалинг пен Цзиньшанлинг біздің заманымыздың ХVІ ғасырында толық қалпына келтірілді. Бадалингке  1972 жылы АҚШ президенті Ричард Никсонның Қытайға тарихи сапарын кезінде барған.

Біртіндеп жоғалу

Ұлы Қытай қорғаны 15 түрлі аймақтан өтеді. Осындай үлкен кеңістікте орналасқан ескерткішті сақтаудың өте қиын процес. Өкінішке қарай, бұл шынымен де солай. Қазір қабырғаның 30 пайызы жойылу үстінде. 2014 жылғы есеп бойынша, қабырғаның 10 пайызға жуығы ғана  «жақсы жағдайда» деп бағалауға болады.

Өкінішке қарай, ежелгі құрылысты  табиғи элементтер бұзады. Оған адамдар да өз үлесін қосып жатыр. Ауылдық жерлердегі кейбір аудандар жерді игеру үшін оны жойылып жатыр немесе құрылыс материалдарын өндіруге пайдаланады.   Туристердің әр түрлі заттарды ұрлауы да жаңалық емес.

Ол ғарыштан көрінбейді

Қабырға туралы әйгілі аңыздардың бірі –  оны ғарыштан көруге болады деген дерек. Бұл аңыз 1938 жылы пайда болды. Нағыз ғарышкерлер бұлай емес екенін бірнеше рет растады. Ұлы Қытай қорғаны тіпті Жердің төменгі орбитасында көрінбейді. Нысанның көрінбеуінің негізгі себептерінің бірі – оның қоршаған ортамен біріктірілген құрылыс материалдарында.

73